Wyposażenie gminy w elementy infrastruktury technicznej powiązanej z mieszkalnictwem

Infrastruktura techniczna, ze względu na szczególne znaczenie dla społeczności lokalnej oraz aktywności gospodarczej podmiotów zlokalizowanych w obszarze miasta, wymaga zainteresowania ze strony organów samorządu terytorialnego. Istniejące rozwiązania organizacyjno – prawne w zakresie gospodarki komunalnej w Złotoryi, umożliwiają przedstawicielom władz lokalnych ingerowanie w pracę własnej jednostki gospodarczej. Powołane Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne Spółka z o.o. świadczy m. in. usługi z zakresu: produkcji i dostawy wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. W polu pośredniego oddziaływania gminy pozostaje infrastruktura techniczna związana z dostawami energii elektrycznej, energii cieplnej, gazu oraz usługami z zakresu wywozu nieczystości stałych, telekomunikacji i transportu.

W ciągu ostatnich czterech lat (dane do roku 2003) nieznacznie zmniejszyła się liczba gospodarstw domowych, wzrosła natomiast liczba mieszkań w Gminie. Zdecydowana większość zasobów mieszkaniowych w gminie Złotoryja to mieszka-nia prywatne (1180 w 2003 r.). Około 25% (128) zasobów mieszkaniowych stanowią mieszkania komunalne. Przeciętna wielkość mieszkań komunalnych od lat się nie zmienia i wynosi 53 m2.

 Tabela 12 Charakterystyka zasobów mieszkaniowych w gminie Złotoryja w latach 2000 – 2003 r

Wyszczególnienie 2000 2001 2002 2003
Liczba gospodarstw domowych w gminie 2160 2160 2159 2150
Liczba mieszkań ogółem 1815 1815 1815 1818
W tym: prywatnych 1050 1100 1150 1180
spółdzielczych
zakładowych 10 10 10 10
komunalnych 302 321 301 323
Pozostałych (SP) 453 384 354 305

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 12

Według danych na koniec 1998 r. w mieście Złotoryja było 5.289 mieszkań o średniej powierzchni użytkowej 54 m2 (region dolnośląski 64,4 m2). Na nieco gorszy standard zamieszkiwania ludności miasta, w stosunku do przeciętnych warunków w województwie wskazuje także wskaźnik przeciętnej liczby osób na jedną izbę, który wynosi 1,00 (region 0,91).

Do głównych gestorów zasobów mieszkaniowych Złotoryi należą władze miasta (mieszkania komunalne), władze spółdzielni mieszkaniowej (mieszkania spółdzielcze) oraz właściciele prywatni[1].

Zasoby mieszkań komunalnych stanowią zdecydowaną większość substancji mieszkaniowej miasta, którą zarządza instytucja o nazwie „Rejonowe Przedsię-biorstwo Komunalne” Spotka z o.o. Sprawuje ona działalność administracyjna w obrębie budynków. Większa część tych budynków jest w tzw. zabudowie ciągłej, pozostałe to budynki wolnostojące.

Z dokonującym się także w Złotoryi, procesem sprzedaży mieszkań i budynków komunalnych osobom fizycznym, łączy się działalność firmy BIURO – BUD spółka z o.o. Administruje ona część substancji mieszkaniowej będącej własnością głównie tzw. wspólnot mieszkaniowych. Są to obiekty zarówno w zabudowie zwartej, jak i wolnostojącej.

Należy podkreślić, że standard wyposażenia mieszkań komunalnych w mieście jest na ogół niski. Ocena ta dotyczy zwłaszcza zwartej zabudowy rynku złotoryj-skiego oraz innych obiektów wybudowanych przed II wojną światową. I tak zasoby pozostające w administracji Spółki „Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne” tylko w 67% mieszkań są wyposażone w łazienki i wc, zaś 29% posiada centralne ogrzewanie. Ten ostatni wskaźnik dla mieszkań zarządzanych przez BIURO – BUD jest korzystniejszy, bowiem wynosi 45%[2].

Na zły obraz mieszkalnictwa komunalnego w mieście składa się dodatkowo: wysoki poziom dekapitalizacji obiektów mieszkaniowych, zwłaszcza jego części centralnej, niski poziom nakładów remontowych i praktyczny zanik inwestycji mieszkaniowych. Warto zauważyć, że według danych na koniec 1998 r. udział wydatków z budżetu miasta na gospodarkę mieszkaniową oraz niematerialne usługi komunalne wyniósł 2,1%, względem odpowiedniego wskaźnika dla regionu 9,0%. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych działalność „inwestycyjna” w tym zakresie ograniczyła się do adaptacji 11 strychów i remontu mieszkań.

Ważnym gestorem zasobów mieszkaniowych w Złotoryi jest Spółdzielnia Mieszkaniowa. Posiada ona w mieście kilkadziesiąt budynków, w których znajduje się ponad tysiąc mieszkań, w tym ok. 50% własnościowych. Na tle standardu mieszkań komunalnych poziom wyposażenia obiektów spółdzielczych należy ocenić bardzo wysoko. Według uzyskanych informacji wszystkie mieszkania pozostające w jej administracji posiadają centralne ogrzewanie oraz łazienki i w.c.

Obiekty Spółdzielni Mieszkaniowej są sukcesywnie remontowane i docieplane. Spółdzielnia w ramach działalności inwestycyjnej realizuje budownictwo budynków mieszkaniowych wielorodzinnych z zapleczem usługowym i garażami. Wysoki standard mieszkań i związane z tym koszty stanowią, że ich użytkownikami będą osoby o ponadprzeciętnych dochodach.

Tabela 13 Mieszkania zamieszkane stanowiące własność gminy według okresu wybudowania budynku w 2002 r.

Lata Liczba mieszkań Powierzchnia użytkowa Wskaźnik struktury w %
Przed 1918 845 42.002 40,1
1918-1944 242 13.377 11,5
1945-1970 555 25.650 26,3
1971-1978 314 13.886 14,9
1979-1988 123 5.248 5,8
1989-2002 29 1.865 1,4
razem 2.108 102.028 100,0

Źródło: spis z 2002 r.

Z ogólnej liczby mieszkań zamieszkanych będących własnością gminy, mieszkania znajdujące się w budynkach wybudowanych przed I wojną światową r. w 2002 r. stanowiły 51,6 % . Zasoby  powojenne natomiast 48,4 %.

Tabela 14 Wyposażenie mieszkań komunalnych w urządzenia infrastruktury w 2003 r.

Wyszczególnienie Mieszkania zamieszkane Wskaźnik struktury
Mieszkania ogółem 2.065 100,0
Wyposażone w:

-wodociąg

– ustęp spłukiwany

-łazienkę

-centralne ogrzewanie

-gaz sieciowy

 

2.005

1.842

1.424

738

1.755

 

97,1

89,2

69,0

35,7

85,0

Źródło; opracowanie własne na podstawie danych zebranych w RPK

 Zebrane dane wskazują, że w 2003 r. podstawową instalacją, w jaką były  wyposażone mieszkania był wodociąg – 97,1 % mieszkań

W komplet podstawowych instalacji, tj. w wodociąg, ustęp, łazienkę, centralne ogrzewanie i gaz wyposażonych było zaledwie 35,7 %, a  2,9 %  nie miało wodociągu i żadnych innych instalacji

W kontekście nieokreślonych jednoznacznie potrzeb mieszkaniowych miasta i konieczności sformułowania programu polityki mieszkaniowej, ważną role odgrywa budownictwo indywidualne. W ostatnich latach oddano do użytku kilkaset budynków jednorodzinnych, na ogół o wysokim standardzie. Czynnikiem sprzyjającym w tym zakresie jest niewątpliwie duża ilość funkcjonujących w Złotoryi małych i średnich firm budowlanych, oraz znaczny obszar terenów (uzbrojonych. częściowo uzbrojonych) przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe (usługowe) o różnej formie własności.

Tabela 15 Charakterystyka komunalnych zasobów mieszkaniowych w gminie Złotoryja w latach 2000 – 2003 r.

Wyszczególnienie 2000 2001 2002 2003
Liczba gospodarstw domowych w gminie 2160 2160 2159 2150
Liczba budynków mieszkalnych 105 105 104 104
Liczba lokali mieszkalnych 302 321 301 323
Liczba lokali użytkowych 4 4 4 2
Powierzchnia eksploatacyjna ogółem
(w tys. m2 powierzchni użytkowej)
Powierzchnia lokali mieszkalnych
(w tys. m2)
16 17 16 17
Przeciętna wielkość mieszkania (w m2) 53 53 53 53
Liczba lokali mieszkalnych sprzedanych przez gminę 9 4 20 2

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 12

Szacuje się, że w przyszłości ulegnie powiększeniu powierzchnia trenów pod budownictwo mieszkalne, z obecnych 298 ha do 307 ha.

Największy procentowy przyrost powierzchni będzie jednak dotyczył terenów przemysłowych. Ich wartość powinny w niedługim okresie czasu ulec podwojeniu z obecnych 53 ha do 113,35 ha. Taka polityka gospodarowania terenami gminy jest spójna z koncepcją rozwoju gospodarczego gminy Złotoryja.

Tabela 16 Mieszkania wyposażone w centralne ogrzewanie zbiorowe

Lata Mieszkania
Ogółem Niezamieszkane

 

Socjalne

 

2000 720 1 4
2001 729 1 4
2002 708 2 7
2003 738 1 7
2004 711 1 7

Źródło: opracowanie własne na podstawie sprawozdań i danych z RPK

Tabela 17 Modernizacja budynków komunalnych

 

 

Lata

Ogółem przeprowadzone modernizacje Liczba budynków, do których doprowadzono nowe instalacje

 

Kanalizacja Wodociąg

 

Centralne ogrzewanie Gaz sieciowy Ocieplenie budynków

 

2000 28 18 7 0 3 0
2001 37 21 10 1 4 1
2002 22 9 8 0 4 1
2003 17 8 7 0 2 0
2004 12 5 4 1 1 1

Źródło: j/w

Tabela 18 Remonty zakończone w mieszkaniach należących do zasobu mieszkaniowego gminy Złotoryja

Lata Przeprowadzone roboty remontowe ogółem Mieszkania, w których przeprowadzono roboty remontowe z zakresu:
Wymiana instalacji

elektrycznej

Remont dachu Wymiana stolarki budowlanej Wymiana instalacji sanitarnej
2000 729 113 321 227 68
2001 906 159 426 247 74
2002 794 121 389 219 65
2003 705 138 297 202 68
2004 622 116 245 189 72

Źródło: j/w

 Z danych wynika, że wysiłek modernizacyjny i remontowy spada, a wynikiem tego jest fakt, iż substancja mieszkaniowa jest poważnie zaniedbana.

Gmina Złotoryja posiada 135,2 km sieci wodociągowej i 75,6 km sieci kanali-zacyjnej. Na 1950 przyłączy budynków mieszkalnych do sieci wodociągowej przypada tylko 1450 mających dostęp do gminnej kanalizacji. Aby mówić o sytuacji co najmniej poprawnej, wartości te musiałyby się równoważyć. Zużycie wody w gos-podarstwach domowych wynosi w ciągu roku 206 dm3, zaś do sieci kanalizacyjnej odprowadzane są 152 dm3 ścieków[3].

 Tabela 19 Wodociągi i kanalizacja

Sieć w km Połączenia prowadzące
do budynków mieszkalnych
Zużycie wody
z wodociągów
w gospodarstwach domowych
w dam3
Ścieki odprowadzane siecią kanalizacyjną
w dam3
Wodociągowa kanalizacyjna wodociągowa kanalizacyjna
135,2 75,7 1950 1450 206 152

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 10

Gospodarkę komunalną i mieszkaniową w gminie prowadzi Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z Złotoryi z siedzibą w Wilkowie Osiedlu. Jest to zakład budżetowy gminy. Działania Gminy w chwili obecnej koncentrują się głównie na skanalizowaniu jej północnej części, z której ścieki odprowadzane będą do Oczyszczalni ścieków w Lubiatowie. Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna. Przepustowość rzeczywista oczyszczalni wynosi 85 m3/d, a przepus-towość maksymalna: 400 m3/d. 65% gospodarstw domowych włączonych jest do systemu oczyszczania ścieków.

W celu poprawienia stanu środowiska gmina skoncentrowała swoje działania na:

  1. pełnym zwodociągowaniu gminy – gmina zwodociągowana jest w 100%,
  2. budowie kanalizacji sanitarnej w północnej części Gminy i zakończenie kanalizacji południowej,
  3. do pełnej sprawności systemu wodociągowego konieczna jest budowa stacji uzdatniania wody w Gierałtowcu.

Pierwszym etapem tego działania była budowa oczyszczalni ścieków
w Lubiatowie i oddanie jej do użytku w 2001 roku. W tym samym roku wybudowano kanalizację w Gierałtowcu i podłączono ją do oczyszczalni w Lubiatowie.

Infrastruktura techniczna służąca zaopatrzeniu miasta Złotoryja w wodę stanowi własność Rejonowego Przedsiębiorstwa Komunalnego Spółka z o.o. W dyspozycji Przedsiębiorstwa znajdują się 4 studnie głębinowe (Jerzmanice Zdrój), jedna studnia rezerwowa, siedem studni płytkich (lewarowe ujęcia wody „Nowa Ziemia” – ujęcia rezerwowe), zbiornik grawitacyjny wody pitnej „Wilcza Góra”, hydrofornia wody przy ul. Hożej, stacja uzdatniania wody w Nowej Ziemi. 11.6 km magistralnej sieci wodociągowej. 34,7 km rozdzielczej sieci wodociągowej, 38.2 km przyłączy wody do budynków zakończonych wodomierzami poboru wody[4].

System dostawy wody oparto na studniach głębinowych zlokalizowanych w Jerzmanicach Zdrój. Z ujęć tych woda jest kierowana rurociągami magistralnymi do zbiornika wody pitnej „Wilcza Góra” oraz stacji uzdatniania wody w Nowej Ziemi. Stacja uzdatniania wody w Nowej Ziemi zasila częściowo zbiornik wody pitnej „Wilcza Góra” oraz kieruje wodę do hydroforni przy ul. Hożej. Niżej położone części miasta są zasilane, przy wykorzystaniu siły grawitacyjnej, ze zbiornika „Wilcza Góra”, natomiast wyższe partie miasta (od placu Reymonta w górę) obsługuje hydrofornia przy ul. Hożej. Stan techniczny urządzeń sieciowych, według oceny Rejonowego Przedsiębiorstwa Komunalnego sp. z o.o., jest zadawalający (rurociągi) i dobry (zbiornik grawitacyjny wody pitnej „Wilcza Góra”, hydrofornia przy ul. Hożej).

Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków pozostaje w gestii Rejonowego Przed-siębiorstwa Komunalnego sp. z o.o. w Złotoryi. Układ kanalizacji sanitarnej obej-muje: kanały i kolektory sanitarne (23,01 km), kanał ogólnospławny, przyłącza kanalizacyjne (21,8 km), przepompownię i zbiornik Z-3 przy ul. Legnickiej, lokalną przepompownię ścieków „Nad Zalewem”, przepompownię ścieków przy ul. Staszica[5].

Kanalizację sanitarną zbudowano w dominującej części z rur kamionkowych. Inwestycje poczynione w latach dziewięćdziesiątych wzbogaciły system kanalizacji o rury PCV i YIPRO. Stan techniczny kanalizacji, w opinii Rejonowego Przed-siębiorstwa Komunalnego sp. z o.o., należy uznać za dobry. Wyjątek stanowi Osiedle Reymonta oraz Osiedle Nad Zalewem. Infrastruktura techniczna kanalizacji na tych osiedlach została wykonana w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Niskie spadki prowadzą do częstej awaryjności systemu (5-6 zatorów tygodniowo). Efektywność systemu kanalizacyjnego została podniesiona na przestrzeni ostatnich lat w wyniku oddania kilku inwestycji, tj.:

  1. przepompowni ścieków przy ul. Staszica (1998 r.);
  2. przepompowni ścieków Nad Zalewem (1997 r.);
  3. przepompowni ścieków i zbiornika Z-3 przy ul. Legnickiej (1996 r.).

Stopień zaspokojenia potrzeb, według kryterium terytorialnego zasięgu układu kanalizacyjnego, wypada bardzo korzystnie dla miasta Złotoryi. Rejony miejskie pozbawione kanalizacji występują jedynie w obrębie ulic: Krzywoustego (częściowo), Leszczyńskiej (częściowo), Łąkowej i Piastowej (obszar dawnego PGR).

Postępujący proces degradacji środowiska naturalnego wymusił rozwiązania prawne nakładające na gminę obowiązek nie tylko odprowadzania, ale również oczyszczania ścieków. Obecna infrastruktura techniczna umożliwia prowadzenie właściwej gospodarki w tym zakresie. Miasto Złotoryja posiada nowoczesna mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków, wybudowaną w latach 1991-1994. Oczyszczalnia przyjmuje ścieki z kolektorów grawitacyjnych oraz nieczystości tłoczone rurociągiem ze zbiornika retencyjnego Z-3. Średniodobowy pobór nieczystości płynnych kształtuje się na poziomie 5.800 m3, natomiast docelowa przepustowość wynosi 14.500 m3 na dobę.

Administratorem miejskiej sieci cieplnej jest Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Legnicy. Układ rozprowadzający energię cieplną o długości 2 x 3,641 km w dominującej części składa się z kanałowej sieci ciepłowniczej (2 x 3,375 km). Sieć ciepłownicza preizolowana położona jest jedynie na odcinku 2 x 0,266 km. W obszarze miasta zlokalizowano 17 węzłów ciepłowniczych, w pełni zautomatyzowanych i wyposażonych w ciepłomierze.

Stan techniczny urządzeń sieciowych, zgodnie z opinią Wojewódzkiego Przed-siębiorstwa Energetyki Cieplnej SA. w Legnicy, oceniany jest jako dobry.

Podstawowe źródła zaopatrzenia miasta w energię cieplną tworzą:

  1. kotłownia osiedlowa przy ul. Słowackiego (administrator: WPEC S.A. w Legnicy);
  2. kotłownia osiedlowa „Nad Zalewem” przy ul. Jerzmanickiej (administrator: WPEC S.A. w Legnicy);
  3. kotłownie indywidualne, wybudowane dla potrzeb budynków mieszkalnych lub użyteczności publicznej;
  4. paleniska indywidualne.

Wyszczególnione źródła pozyskiwania energii cieplnej w przeważającej części pozostają w układzie kolizyjnym z ochrona środowiska naturalnego. Kotłownie WPEC S.A. notują wysokie wartości emisji substancji szkodliwych. Największy ich problem to permanentne przekraczanie norm w ramach emisji CO. Przedsiębiorstwo wielokrotnie obciążono karami za naruszanie wymogów w sferze ochrony środowiska. Podobne trudności występują w przypadku palenisk indywidualnych. Gaz jako nośnik energii cieplnej wykorzystywany jest przeważnie w nowej, indywidualnej zabudowie miasta, jednakże już od kilkunastu lat obserwuje się w obrębie „starej” zabudowy systematyczną wymianę tradycyjnych źródeł ciepła na proekologiczne.

Tabela 20 Sieć gazowa

Gaz Energia elektryczna
Sieć w km Połączenia prowadzące
do budynków mieszkalnych
odbiorcy zużycie w dam3 Odbiorcy gospodar-stwa domowe Zużycie
w MWh
21,6 300 423 356 2159 x

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 11

Podmiotem odpowiedzialnym za zaopatrzenie miasta w gaz jest Dolnośląski Okręgowy Zakład Gazownictwa we Wrocławiu – Rozdzielnia Gazu w Złotoryi (jednostka organizacyjna Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Warszawie).

[1] Strategia. op.cit., s. 25

[2] Tamże, s. 25

[3] Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 10

[4] Strategia…op.cit., s. 38

[5] Strategia…op.cit., s. 40-41

Reklamy

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Polityka spójności

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. znowelizowana w dniu 29 czerwca 2007 r.[1] określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, definiuje podmioty zaangażowane w prowadzenie tej polityki oraz wszystkie źródła jej finansowania. Ustawa nie ma zastosowania do programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybackiego za wyjątkiem regulacji dotyczących strategii rozwoju.

Polityka rozwoju jest zespołem wzajemnie powiązanych działań podejmowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju oraz spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej, w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Podmiotami odpowiedzialnymi za prowadzenie tej polityki są[2]:

  • w skali kraju – Rada Ministrów;
  • w skali regionu – samorząd województwa;
  • w skali lokalnej – samorząd powiatowy i gminny.

Zgodnie z ustawą, polityka rozwoju prowadzona jest na podstawie strategii rozwoju, do których zaliczamy strategię rozwoju kraju, strategie sektorowe, strategie rozwoju województw oraz strategie rozwoju lokalnego. Ustawa określa co powinna zawierać strategia rozwoju kraju i strategia sektorowa, a także tryb ich uchwalania. W celu realizacji tych strategii przyjmowane będą krajowe i regionalne programy operacyjne. Po zatwierdzeniu ich przez Komisję Europejską, stają się one narzędziem wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce. Aby regionalne programy operacyjne mogły uzyskać dofinansowanie z budżetu państwa, państwowych funduszy celowych lub ze źródeł zagranicznych, Minister Rozwoju Regionalnego zawiera z zarządem danego województwa porozumienie zwane „kontraktem wojewódzkim”.

Ustawa przewiduje również, że do pomocy udzielanej w ramach programów operacyjnych mają zastosowanie przepisy o pomocy publicznej i pomocy de minimis. Dokument przewiduje, że w ramach programów operacyjnych mogą być dofinansowane projekty indywidualne, systemowe, wyłonione w trybie konkursu oraz inne o wartości netto powyżej 25 mln euro[3].

Regulacje ustawy odnoszą się również do uprawnień wnioskodawcy. Ma on prawo do wniesienia protestu, w przypadku gdy jego projekt nie został wyłoniony do dofinansowania. Jeżeli protest rozpatrzony zostanie negatywnie, ma on możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wniosek ten będzie rozpatrywany przez inny podmiot niż ten, który rozpatruje protest).

Ustawa wyłącza stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego (z pewnymi wyjątkami, jak: właściwość miejscowa, wyłączenie pracownika) oraz przepisów dotyczących postępowania sądowo-administracyjnego do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania tego dofinansowania. Tak więc, sprawy związane z wdrażaniem funduszy strukturalnych przebiegają w oparciu o akty prawa, wytyczne, instrukcje i procedury sporządzane przez instytucje zaangażowane w ten proces[4].

Regulacje unijne

W okresie programowania 2007-2013 Komisja Europejska wytyczyła nowe cele dla polityki spójności, a mianowicie:

Cel I. Konwergencja – skierowany na pobudzenie rozwoju najsłabiej rozwiniętych regionów UE (NUTS 2). W przypadku funduszy strukturalnych są to regiony, których PKB (produkt krajowy brutto) per capita wynosi nie mniej niż 75% średniej dla UE-25, natomiast w przypadku Funduszu Spójności wyróżnia się tu regiony o DNB (dochód narodowy brutto) per capita wynoszącym mniej niż 90% średniego DNB dla UE-25 i które mają program zmierzający do spełnienia warunków konwergencji gospodarczej. Cel ten realizowany jest przejściowo również w krajach, które spełniały wymogi dotyczące PKB i DNB uprawniające do objęcia ich celem I dla UE-15, ale nie spełniają ich dla UE-25. Jest to cel priorytetowy polityki spójności w okresie programowania 2007-2013. Realizacja tego celu ma odbywać się poprzez zwiększanie ilości i poprawę jakości inwestycji w kapitał rzeczowy i ludzki, rozwój innowacyjności i społeczeństwa opartego na wiedzy, zwiększanie wydajności administracji oraz ochronę i poprawę jakości środowiska naturalnego. Całe terytorium Polski objęte zostało tym celem.

Cel II. Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie – ukierunkowany na zwiększanie atrakcyjności regionów głównie poprzez przewidywanie zmian gospodarczych i społecznych, zwiększenie i poprawę jakości inwestycji w kapitał ludzki, innowacyjność i promowanie społeczeństwa opartego na wiedzy, przedsiębiorczość, ochronę i poprawę jakości środowiska naturalnego oraz poprawę dostępności, zdolności adaptacyjnych pracowników i podmiotów gospodarczych, jak również rozwój rynków pracy sprzyjających integracji społecznej. Cel ten obejmuje regiony i kraje członkowskie nie objęte Celem I, to znaczy nie obejmuje Polski.

Cel III. Europejska współpraca terytorialna – cel ten wyróżnia współpracę transgraniczną, transnarodową i międzyregionalną. Polska, poza Celem I, będzie uczestniczyć w znaczącym zakresie także w zadaniach Celu III, chociaż współpraca międzyregionalna zostanie wpisana do regionalnych programów operacyjnych finansowanych w ramach nowego Celu I.

Podstawą funkcjonowania polityki spójności Unii Europejskiej w latach 2007-2013 są dokumenty programowe, takie jak:

  • Strategiczne Wytyczne Wspólnoty
  • Odnowiona Strategia Lizbońska,
  • Pakiet rozporządzeń zawierających szczegółowe zasady funkcjonowania funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności (FS).

W ramach nowej polityki spójności będą uruchamiane jedynie dwa fundusze strukturalne – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz trzeci instrument – Fundusz Spójności.

Zgodnie z rozporządzeniami Cel I polityki spójności ma być finansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności. Cel II finansowany jest jedynie z funduszy strukturalnych (EFRR oraz EFS), natomiast cel III jedynie z EFRR.

Komisja Europejska zaproponowała, aby w latach 2007-2013 zlokalizować całokształt działań dotyczących rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz aby przesunąć wszystkie fundusze dotyczące rybołówstwa z polityki spójności do polityki rybołówstwa. Wspólna Polityka Rolna realizowana będzie poprzez nowy Europejski Fundusz Rolny Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)[5], natomiast Wspólna Polityka Rybołówstwa – poprzez Europejski Fundusz Rybacki[6] (EFR). Oznacza to, że nowa polityka spójności nie będzie już finansowała rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich oraz rybołówstwa, a rola koordynacyjna KE w tym zakresie zostaje bardzo ograniczona.

Strategiczne Wytyczne Wspólnoty są dokumentem przyjętym przez Radę Unii Europejskiej w dniu 6 października 2006 r., który określa ramy interwencji funduszy strukturalnych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego) oraz Funduszu Spójności, z uwzględnieniem innych stosownych polityk Wspólnoty. Dokument ten przyjęty został w celu promowania harmonijnego, zrównoważonego i trwałego rozwoju Wspólnoty. Podstawą do wydania tego aktu są zapisy art. 158 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej[7] oraz art. 25 rozporządzenia Rady 1083/2006[8]. Zgodnie z założeniami SWW programy finansowane ze środków europejskich powinny skupiać się przede wszystkim na:

  • zwiększaniu atrakcyjności państw członkowskich, regionów i miast poprzez poprawę dostępności, zapewnienie odpowiedniej jakości i poziomu usług oraz zachowanie stanu środowiska, wspieraniu innowacyjności, przedsiębiorczości oraz rozwoju gospodarki opartej na wiedzy poprzez wykorzystywanie możliwości w dziedzinie badań i innowacji, w tym nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych,
  • tworzeniu lepszych miejsc pracy oraz większej ich liczby poprzez zainteresowanie większej ilości osób zdobyciem zatrudnienia oraz działalnością gospodarczą, zwiększenie zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw oraz zwiększenie inwestycji w kapitał ludzki.

Odnowiona Strategia Lizbońska przyjęta w marcu 2005 r. na szczycie Rady Europejskiej jako dokument pod nazwą „Wspólne działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Nowy początek Strategii Lizbońskiej” postawiła przed programami finansowanymi ze środków wspólnotowych wymóg większej koncentracji działań na następujących obszarach:

  • wiedza, innowacje, badania i kapitał ludzki jako czynnikach decydujących o sukcesie;
  • zrównoważony rozwój będący powiązaniem wymiarów gospodarczego, społecznego i środowiskowego;
  • równouprawnienie kobiet i mężczyzn;
  • zapobieganie dyskryminacji ze względu na płeć, płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

Poszczególne regiony w trakcie prac nad programami operacyjnymi powinny swoje działania wzorować na dobrych praktykach. Szczególnie istotne są tu działania, które przynoszą pozytywne skutki dla wzrostu zatrudnienia. Zwrócono szczególną uwagę na kwestie ochrony środowiska oraz wprowadzono wymóg, iż rozwój regionalny ma odbywać się przy poszanowaniu środowiska naturalnego. Zapewnienie równości szans ma swoje odzwierciedlenie również w dostępności dla osób niepełnosprawnych, na którą należy zwracać uwagę na wszystkich etapach wdrażania funduszy europejskich.

[1] Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Dz. U. z 2007 r. nr 140, poz. 984

[2] A. Adamczyk, J. Borkowski, Regionalizm, polityka regionalna i Fundusze Strukturalne w Unii Europejskiej, UW, Warszawa 2005, s. 21.

[3] Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Dz. U. z 2007 r. nr 140, poz. 984.

[4] Tamże.

[5] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r.

[6] Rozporządzenie Rady (WE) 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego, Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006 r.

[7] Wersja skonsolidowana, dz. urz. UE C 325 z 24.12.2002 r. ze zm.

[8] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dn. 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie nr 1260/1999, Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r.

Struktura gospodarcza gminy

Na terenie Złotoryi – według stanu na dzień 31.12.2004 r. było zarejestrowanych w systemie REGON 1.746 podmiotów  gospodarczych. W sektorze publicznym było ich 40, a 1666 w sektorze prywatnym.

Według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) do sektora publicznego należą podmioty zaliczane do sekcji:

  • Administracja Publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenie społeczne,
  • Edukacja,
  • Ochrona zdrowia i opieka społeczna.

Zakłady pracy zgrupowane w wymienionych sekcjach to głównie: szkoły, urzędy, szpitale, które generują bardzo małą ilość miejsc pracy.

Przemysł na terenie Gminy zlokalizowany jest głównie w obrębie Wilkowa, gdzie znajdują się dwie kopalnie bazaltu (przedsiębiorstwa te wprowadzają nowoczesne technologie wydobycia, dlatego też stopień oddziaływania na środowisko jest minimalny):

  1. Przedsiębiorstwo Górniczo-Produkcyjne „BAZALT”,
  2. Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych, oraz na terenie obrębu Wilków, gdzie na terenie byłej kopalni „Lena” utworzono kilkadziesiąt zakładów produkcyjnych.

Preferowane kierunki inwestycji gospodarczych to[1]:

  1. wodociągi, kanalizacja,
  2. modernizacja i budowa dróg,
  3. rozbudowa bazy sportowej i turystycznej,
  4. zagospodarowanie obiektów i terenów przemysłowych,
  5. przetwórstwo rolno-spożywcze.

Tabela 5 Podmioty gospodarki narodowej

Ogółem Sektor Z ogółem
publiczny prywatny Jednostki budżetowe Przedsię-

biorstwa państwowe

Spółki prawa handlowego Spółki
z udziałem kapitału zagranicz-nego
Osoby fizyczne
389 14 375 8 2 25 13 309

Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Dolnośląskiego za rok 2003, Urząd Statystyczny we Wrocławiu

 Wśród podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w gminie Złotoryja dominują te będące w prywatnych rękach (375). Najpopularniejszą formą prawną są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (309). Na terenie gminy występowało 25 spółek prawa handlowego, zaś 13 podmiotów miało zagranicznych właścicieli (bądź współwłaścicieli).

Tabela 6 Podmioty gospodarki narodowej

Ogółem W tym
przemysł budownictwo Handel
i naprawy
Transport, gospodarka magazynowa i łączność Obsługa nieruchomości i firm; nauka Ochrona zdrowia
i opieka społeczna
389 54 32 136 35 44 6

Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Dolnośląskiego za rok 2003, Urząd Statystyczny we Wrocławiu

Większość przedsiębiorstw funkcjonujących na terenie gminy wiejskiej Złotoryja jako główny przedmiot działalności przedstawiło handel i naprawy (135). Znaczna część to zakłady przemysłowe (54) oraz budowlane (32). Także transport (35) i obsługa firm i nieruchomości (44) ma donośne znaczenie dla lokalnej gospodarki.

Z ogółu 1138 zatrudnionych większość pracuje w sektorze prywatnym (647). Sektor państwowy zatrudnia 491 osób. Największą liczbę miejsc pracy generuje przemysł i budownictwo (764). Znaczna część ludności zajmuje się usługami, zarówno rynkowymi (113) jak i nierynkowymi (203). Relatywnie niewielkie znaczenie dla lokalnego rynku pracy ma zatrudnienie w rolnictwie (58).

Optymizmem napawa fakt, iż co roku zwiększa się liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych na terenie Gminy. Wzrost jest co prawda niewielki, jednak konsekwentnie przybywa nowych firm.

Tabela 7 Podmioty gospodarcze na terenie gminy

Liczba podmiotów gospodarczych
w roku 2000
Liczba podmiotów gospodarczych
w roku 2001
Liczba podmiotów gospodarczych
w roku  2002
Liczba podmiotów gospodarczych
(stan XII) 2003
 

308

 

315

 

322

 

323

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 15

O rolniczym charakterze gminy Złotoryja świadczy bilans wykorzystania terenów gminy. Zdecydowanie dominują grunty orne, których łączna powierzchnia wynosi 11368 ha. W przyszłości planuje się zmniejszenie ich powierzchni do 10819,38 ha.

Znaczną część powierzchni Gminy zajmują lasy. Stan na dzień dzisiejszy wynosi 2181 ha, i planuje się w przyszłości powiększyć tą wartość do 2323 ha.

Tabela 8  Struktura powierzchni ze względu na klasę gruntów

Struktura gruntów ornych w gminie

Powierzchnia w hektarach

grunty bardzo dobre – klasa I , II 1742
grunty dobre – klasa III 5411
grunty średnie – klasa IV 1725
grunty słabe – klasa V, VI 547

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 20

Korzystne warunki glebowo-klimatyczne sprzyjają produkcji rolnej na terenie gminy Złotoryja. Przeważa tu uprawa zbóż (pszenicy) i buraków cukrowych. W strukturze jakości gleb przeważają gleby dobre II-IV klasy, a gleby słabe V i VI klasy występują w postaci nierównomiernie rozmieszczonych enklaw.

Tabela 9 Gospodarstwa rolne na terenie gminy

Liczba gospodarstw rolnych
w 2000 roku
Liczba gospodarstw rolnych
w 2001 roku
Liczba gospodarstw rolnych
w 2002 roku
Liczba gospodarstw rolnych
(stan XII) 2003
667 668 685 721

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 20

 Statystyki pokazują, że z roku na rok zwiększa się liczba gospodarstw rolnych na terenie Gminy. Niestety, przybywa także gospodarstw małoobszarowych, których powierzchnia nie przekracza 5 ha.

W 2003 r. na terenie gminy Złotoryja zarejestrowanych było 1084 gospodarstw rolnych. Zdecydowaną większość z nich stanowiły gospodarstwa małe (do 10 ha), a nawet karłowate (do 1 ha). Powierzchnia 394 gospodarstw nie przekraczała 1 ha. Cieszy natomiast fakt, iż nie brakowało gospodarstw rolnych o dużym potencjale ekonomicznym, produkującym przede wszystkim na rynek, a nie jedynie na własne potrzeby. Areał upraw 150 z nich wynosił między 10 a 50 ha, natomiast powierzchnia 14 gospodarstw przekraczała 50 ha.

Tabela 10 Struktura gospodarstw rolnych

Liczba indywidualnych gospodarstw rolnych w roku 2001 w roku 2002 w roku 2003
do 5 ha powierzchni 336 356 394
Powierzchnia 5 – 10 ha 168 164 163
Powierzchnia 10 – 50 ha 154 153 150
Powierzchnia powyżej 50 ha 10 12 14

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 21

 Tabela 11 Struktura powierzchni ze względu na własność gruntu

Własność Powierzchnia w hektarach
klasa I – II klasa III klasa IV klasa V – VI
osób fizycznych 1401 4894 1900 600
osób prawnych 466 1169 305 96
gminy: 36 80 43 10
wydzierżawione osobom fizycznym 20,04 46,62 16,80 8,40
wydzierżawione osobom prawnym
w zasobach Skarbu Państwa 40 11 2

Źródło: Opracowanie własne gminy Złotoryja, za: Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 21

 Właścicielami większości gruntów na terenie gminy Złotoryja są osoby fizyczne
i prawne. Śladowe ilości ziemi posiada Gmina i Skarb Państwa.

[1] Plan rozwoju lokalnego, op.cit., s. 14

Położenie i układ osadniczy Złotoryi

Położona w południowo-zachodniej części woj. dolnośląskiego gmina Złotoryja swoim obszarem otacza siedzibę powiatu miasto Złotoryja. Obejmuje 18 wsi sołeckich i 2 osiedla. Gmina ma charakter rolniczo-przemysłowy. Dobre warunki dla rozwoju rolnictwa ma północna część gminy. Część południowa jest lepiej urzemysłowiona.  W południowej części gminy są też warunki do uprawiania turystyki. W tej dziedzinie gmina upatruje na przyszłość możliwości rozwoju.

Miasto Złotoryja ma bardzo malownicze położenie – na Pogórzu Kaczawskim oraz bogatą historię, co sprawia, że należy ono do grona najciekawszych miasteczek w Polsce. Tu od najdawniejszych czasów prowadzona była eksploatacja złotonośnych piasków przepływającej obok miasta rzeki Kaczawy. Ten fakt wyznaczył kierunek rozwoju tej miejscowości. Górnictwo złota jak magnes przyciągało tu osadników. Przybywający tu z różnych stron Europy kopacze złota pozakładali liczne szyby i sztolnie. Gorączka złota w tym rejonie trwała do XIV wieku chociaż również w następnych stuleciach podejmowano próby wznowienia uzyskiwania tego kruszcu. Wszystkie nazwy miasta – Aurum (łacińska) i Goldberg (niemiecka) – oraz obecna nawiązują do tradycji pozyskiwania złota.

Powstała tu osada kopaczy swój niezwykle dynamiczny rozwój zawdzięczała nie tylko złotu, ale również korzystnemu położeniu – na przecięciu się dwóch szlaków kupieckich – z Wrocławia do Lipska.

Należy dodać, że miasteczko to jako jedno z niewielu w Europie Środkowej może się pochwalić prawie osiemsetletnią metryką. Już w 1211 r. Złotoryja otrzymała prawa miejskie z rąk księcia Henryka Brodatego. W 1290 roku miasto otrzymało prawo miejskie i było dość znaczącym ośrodkiem handlu solą i suknem. Od XV wieku następuje rozwój rzemiosła i browarnictwa.

W XVI wieku stało się znaczącym ośrodkiem kulturalnym, oraz ośrodkiem reformacji. Dotkliwie zniszczona podczas kolejnych wojen – husyckich, trzydziestoletniej oraz śląskich.

Od 1 połowy XVII wieku nastąpił rozwój sukiennictwa i miasto zostało ośrodkiem przędzalnictwa.

Obecnie Złotoryja w strukturze administracyjnej jest gminą miejską i stolicą powiatu złotoryjskiego i tym samym wchodzi w skład województwa dolnośląskiego. Miasto posiada dogodne położenie komunikacyjne. Jest zlokalizowane w sąsiedztwie autostrady A-4 (13 km) łączącej Zachód ze Wschodem. Przebieg tej autostrady jest dużym, aczkolwiek nie wykorzystanym atutem na współpracę gospodarczą z odległymi nawet miejscowościami.

Rysunek 1 Lokalizacja Złotoryi

Źródło: Plan rozwoju lokalnego Gminy wiejskiej Złotoryja, Złotoryja 2004, s. 4

Przez teren gminy wiejskiej Złotoryja przebiega wiele bardzo ważnych szlaków komunikacyjnych o znaczeniu krajowym, a nawet europejskim. Najważniejszym jest autostrada A-4 biegnącej od zachodniej do (docelowo) wschodniej granicy kraju. Niedaleko biegnie także droga szybkiego ruchu, którą w przyszłości pobiegnie planowana autostrada A-3, łącząca Skandynawię z południem Europy i Bliskim Wschodem. Korzystne połączenie z lotniskami kraju i Europy zapewnia Międzynarodowy Port Lotniczy we Wrocławiu, odległy od gminy Złotoryja o około 80 km, a także potencjalne możliwości eksploatacji lotnisk w Legnicy i Krzywej, przydatne w przyjmowaniu i ekspediowaniu przesyłek towarowych[1].

Komunikację autobusową z resztą kraju mieszkańcom gminy Złotoryja zapewniają, poprzez dworzec PKS w Złotoryi,  połączenia linii PKS m.in. z Poznaniem, Wrocławiem, Jelenią Górą, Karpaczem, Szklarską Porębą itd. oraz rozbudowana i otwarta na potrzeby klientów sieć prywatnych przewoźników. Z Legnicą łączy ją dodatkowo linia MPK.

Na terenie gminy istnieje towarowy ruch kolejowy. Zawieszono natomiast deficytowe połączenia osobowe.

Ponadto przez obszar gminy przebiegają  drogi krajowe:

  • 370 z Kamiennej Góry,
  • 364 z Lwówka Śl.,
  • 363 z Bolesławca,
  • 328 z Chojnowa (przecina autostradę A4),
  • 364 z Legnicy (przez tę samą autostradę),
  • 363 z Jawora.

Wśród zadań inwestycyjnych wymagających pilnej realizacji, mieszkańcy gminy Złotoryja wymieniają budowę oraz modernizację sieci dróg, których stan techniczny nie odpowiada współczesnym standardom. Poprawa stanu infrastruktury drogowej jest działaniem koniecznym dla aktywizacji gospodarczej gminy. Systematyczny wzrost liczby rejestrowanych samochodów powoduje, iż inwestycje drogowe należy zaliczyć do działań priorytetowych. Szczególnie ważne dla Gminy jest rozwój lokalnych połączeń skracających drogi między poszczególnymi miejscowościami poprawiającymi łączność z sąsiednimi gminami, jak też dojazd do pól[2].

Tabela 1 Drogi na terenie gminy wiejskiej Złotoryja

Nazwa wskaźnika Wartość Jedn.
Drogi gminne długość ogółem 90 km
Drogi gminne o nawierzchni twardej 42 km
Drogi gminne o nawierzchni ulepszonej 29 km
Drogi gminne gruntowe w km 600 km

Źródło: opracowanie własne gminy Złotoryja, [w:] Plan rozwoju lokalnego Gminy wiejskiej Złotoryja, Złotoryja 2004, s. 10

 Miasto Złotoryja jest stolicą powiatu zamieszkałego przez 45 994 osoby i zajmuje powierzchnię 11,5 km2, co przy obszarze powiatu wynoszącym 575 km2  stanowi 2% obszaru powiatu.

Jest ośrodkiem przemysłowym i handlowym, znajdują się tu kamieniołomy bazaltu, fabryka bombek choinkowych oraz drukarnia. W Złotoryi swoja siedzibę ma Polskie Bractwo Kopaczy Złota. Miasto jest dobrym punktem wypadowym w Góry Kaczawskie[3].

Złotoryja zlokalizowana jest na granicy dwóch krain geograficznych – Niziny Śląskiej i Sudetów. Miasto rozwinęło się nad prawym, stromym zboczem doliny rzeki Kaczawy, co jest związane z dużym zróżnicowaniem wysokości względnej na jego terenie. Najwyżej położone obiekty miasta znajdują się w rejonie osiedla „Nad Zalewem” (ok. 260 m n.p.m.), a najniżej w dolinie Kaczawy (ok. 180 m n.p.m.).

Na południe od Złotoryi rozciąga się malownicze pagórkowate Pogórze Kaczawskie, będące najdalej wysuniętą na północ częścią Sudetów. Złożoność budowy geologicznej i rozmaitości form krajobrazowych terenów okalających Złotoryję przyciąga turystów, zwłaszcza zaś geologów oraz kolekcjonerów skał i minerałów[4].

Położenie Złotoryi wywiera wpływ na jej warunki klimatyczne. Są one względnie surowe choć łagodniejsze niż na Pogórzu Kaczawskim. Średnia temperatura roku wynosi 7-8°C (np.: Wrocław 8,5-10°C). Okres zimowy, ze średnią temperaturą poniżej 0°C, trwa 12-14 tygodni. Odczuwalny wpływ na gwałtowne zmiany temperatury, a także na samopoczucie mieszkańców posiada wiatr halny – fen, intensyfikujący swoje działanie zwłaszcza na przełomie pór roku.

Tabela 2 Powierzchnia i sieć osadnicza

Powierzchnia Sołectwa Miejscowość Powierzchnia gruntów w gestii jednostek samorządu terytorialnego w ha
w km2 w % powierzchni województwa
Ogółem W tym wiejskie Razem W tym przekazanych
w użytkowanie wieczyste
145 0,7 18 22 22 304 3

Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Dolnośląskiego za rok 2003. Urząd Statystyczny we Wrocławiu

Spośród wód powierzchniowych główną role odgrywa rzeka Kaczawa będąca dopływem sudeckim Odry. Jak już wspomniano, na wysokości miasta rzeka płynie głęboką doliną, co w przeszłości powodowało liczne straty powodziowe (w okresie powojennym powodzie lat: 1977, 1981, 1997). Zbiorniki wód podziemnych znajdują się na tym terenie głównie w złożach piaskowców i zlepieńców. Z otworów głębinowych tych skał położonych między Jerzmanicami, a Nową Ziemią czerpie się wodę pitną dla Złotoryi. Do wartych odnotowania zbiorników wodnych należą również – głównie o charakterze rekreacyjnym – „Oczko”, „Zielone Oczko” i „Zalew Złotoryjski”[5].

Okolice Złotoryi są pięknie położone pośród lasów mieszanych z przewagą liściastych. W samym mieście obszary leśne zajmują 44 ha, co stanowi 3,8% ogółu jego powierzchni. Za dość bogatą i ciekawą należy uznać ich florę i faunę (zwłaszcza okolice Wilczej Góry).

Miasto i jego okolice ze względu na ogólnie niski stopień urbanizacji i uprzemysłowienia niezależnie od negatywnego oddziaływania Legnicy reprezentuje dość wysoki poziom czystości środowiska naturalnego. Wyraża to zarówno niewielkie zanieczyszczenie powietrza, jak i występowanie pstrągów w rzece Kaczawa. Tym niemniej należy stwierdzić, że teren Złotoryi i okolic (powiat złotoryjski) cechuje się relatywnie niewielkim w stosunku średniej województwa dolnośląskiego tzw. obszarem prawnie chronionym. Obejmuje on ogółem 4.068,7 ha w tym rezerwaty przyrody stanowią 3,6%, zaś parki krajobrazowe 27,7%[6].

[1] Plan rozwoju lokalnego Gminy wiejskiej Złotoryja, Złotoryja 2004, s. 9

[2] Tamże, s. 10

[3] Witczak R., Samochodem przez Sudety, Ilustrowany przewodnik dla zmotoryzowanych wydawnictwa Plan, Jelenia Góra 2004

[4] Strategia rozwoju Złotoryi, s. 8

[5] Tamże, s. 9

[6] Tamże, s. 9

Formy własności i zarządu zasobami mieszkaniowymi

Obecnie wyróżniamy wiele form własności zasobów mieszkaniowych. Zaliczamy do nich:

  1. zasoby stanowiące własność gmin – to właśnie na tej formie własności będzie przeprowadzona analiza w dalszej części pracy,
  2. zasoby mieszkaniowe państwowych zakładów pracy,
  3. zasoby mieszkaniowe prywatnych zakładów pracy,
  4. zasoby spółdzielcze o cechach „quasi – prywatnych”,
  5. zasoby spółdzielcze o zasobach mieszkaniowych „na wynajem” (TBS),
  6.  zasoby prywatne w zasobach komunalnych i zakładowych – powstałe
    w wyniku sprzedaży mieszkań,
  7. zasoby prywatne czynszowe (na wynajem),
  8. zasoby indywidualne – domy jednorodzinne,
  9. zasoby innych właścicieli[1].

W pojęciu własności zauważyć należy rozróżnienie pojęcia własności nieruchomości mieszkaniowej i własność terenu, na którym ta nieruchomość mieszkaniowa jest położona. Polskie prawo przewiduje sytuacje, w których budynki mieszkalne są własnością osób fizycznych, ale grunt jest tylko w wieczystym użytkowaniu, które trwa 99 lat.

Na uwagę zasługuje również rozróżnienie pojęcia formy własności od formy zarządu. Formy zarządu w poszczególnych grupach własności mogą być różne.

Zarząd mogą sprawować bezpośrednio właściciele lub powierzać go innym osobom fizycznym lub prawnym. Powstało w ostatnich latach wiele podmiotów przygotowanych do takiej działalności. Należy mieć nadzieję, że konkurencja na rynku zarządczym przyczyni się do podniesienia jakości usług mieszkaniowych przy jednoczesnym obniżeniu kosztów. Od pewnego czasu w Polsce właściciele niewielkich zasobów ze względu na kalkulację ekonomiczną korzystają z outsorcingu, czyli obsługi zewnętrznej – zlecają zarząd wyspecjalizowanym jednostkom prawnym lub osobom fizycznym – zgodnie zresztą z filozofią Henry Forda, który wypowiadając w 1923 roku słowa ”jeżeli jest coś czego nie potrafimy zrobić wydajnie tanio i dobrze to nie ma sensu żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania tej pracy kogoś, kto zrobi to lepiej niż my” został wybrany na menagera XX wieku[2].

Spółdzielnie mieszkaniowe na ogół sprawują zarząd samodzielnie przez organizację w swojej strukturze pion eksploatacji zasobów.

W zasobach stanowiących własność gmin tworzone są z reguły własne formy zarządu i gospodarowania zasobami. Ustawa a dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, określa, że gospodarka komunalnym zasobem mieszkań może być prowadzona w formie:

  1. zakładów budżetowych:
  • w dużych gminach miejskich powoływane są specjalne jednobranżowe zakłady budżetowe w celu prowadzenia gospodarki mieszkaniowej,
  • w mniejszych ośrodkach funkcjonują wielobranżowe zakłady budżetowe prowadzące szerszą działalność komunalną z wydzielonym działem gospodarki mieszkaniowej,
  1. spółek prawa handlowego.

Zwrócić należy uwagę, że o ile zgodnie z ustawą o gospodarce komunalnej, działalność z zakresu użyteczności publicznej prowadzić można w formie zakładu budżetowego lub w formie spółki – to działalność wykraczającą poza tę sferę tylko w formie spółki prawa handlowego. Uważam za celowe przytoczenie w tym miejscu bardzo adekwatnego i precyzyjnego wyjaśnienia powyższych regulacji, Zygmunta Jerzmanowskiego, który napisał: „Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych to niewąt-pliwie użyteczność publiczna, ale już administrowanie zasobami taką działalnością nie jest, a zatem, przy założeniu, że prawidłowo zostaną rozdzielone obowiązki właścicielskie od obowiązków administratora, powiedzieć można, że podmioty gminne zajmujące się administracją nie powinny działać w formie zakładu budżetowego[3].

W budynkach stanowiących współwłasność z innymi właścicielami gminy powołują zarząd, zgodnie z przepisami dotyczącymi zarządu nieruchomościami wspólnymi.

Jednym z najważniejszych zagadnień w dziedzinie zarządzania zasobami mieszkaniowymi jest zatem określenie najodpowiedniejszej formy organizacyjno-prawnej dla jednostki zarządzającej tymi zasobami z ramienia władz gminy (reprezentującej władze gminy w systemie zarządzania). Najważniejszymi zadaniami takiego organu i zarazem najbardziej istotnymi kryteriami przy jego tworzeniu powinny być[4]:

  1. Finansowanie – dążenie do zapewnienia odpowiedniego poziomu finan-sowania umożliwiającego efektywne zarządzanie komunalnymi zasobami mieszkaniowymi,
  2. Proces decyzyjny – pozwalający na szybkie, elastyczne i efektywne podejmowanie decyzji w procesie zarządzania z zachowaniem wysokiej decentralizacji procesu decyzyjnego,
  3. Zakres kompetencji – obejmujący całość zagadnień związanych z gospodarowaniem komunalnymi zasobami mieszkaniowymi,
  4. Procedury kontrolne – umożliwiające skuteczną kontrolę wszystkich obszarów związanych z gospodarowaniem zasobami mieszkaniowymi,
  5. Pracownicy – dążenie do pozyskiwania i zatrzymywania pracowników o najwyższych kwalifikacjach.

Podczas tworzenia takiej jednostki zarządzającej należy rozstrzygnąć kilka problemów. Struktura organizacyjna i proces podejmowania decyzji muszą być dostosowane do strategii zarządzania zasobami mieszkaniowymi realizowanej przez Zarząd Miasta. Należy zdefiniować akceptowany przez władze miasta cel podstawowy i zakres odpowiedzialności za gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi jak również określić rodzaj struktury organizacyjnej i system podejmowania decyzji pozwalający jednostce zarządzającej w najlepszy sposób wypełniać przypisane sobie funkcje.

Odrębnym zagadnieniem dotyczącym zarządzania zasobami mieszkaniowymi jest określenie najbardziej efektywnej formy (form) organizacyjno-prawnej dla jednostek terenowych, tj. jednostek bezpośrednio odpowiedzialnych za gospodarowanie (administrowanie) zasobami mieszkaniowymi.

Formy organizacyjno-prawne zarządzania komunalnymi zasobami mieszkaniowymi:

  • jednoosobowe spółki gminy,
  • spółki gminy z innymi osobami prawnymi lub fizycznymi,
  • spółki „pracownicze” (jako specyficzny rodzaj spółek),
  • inne, zewnętrzne w stosunku do gminy osoby prawne,
  • osoby fizyczne, np. wynajęci administratorzy pełniący czynności zlecone w imieniu gminy[5].

Dokonanie wyboru konkretnej formy zarządzania uzależnione jest od uwarunkowań prawnych jak również innych czynników np. organizacyjnych i społecznych. Jednakże większość potencjalnych zagrożeń wymienionych w powyższej tabeli może zostać zlikwidowana poprzez właściwe formułowanie umów między gminą a spółką lub umowy spółki.

Kolejnym ograniczeniem decydującym o wyborze formy zarządzania zasobami komunalnymi jak również stanowiącym o efektywności całego systemu zarządzania jest szczupłość środków, jakie gminy mogą przeznaczać na finansowanie zasobów mieszkaniowych.

Dodatkowym elementem zarządzania zasobami mieszkaniowymi są formy zarządzania budynkami w całości wykupionymi przez lokatorów[6]. Wśród tych form można wymienić:

  1. bezpośredni zarząd przez współwłaścicieli budynków (zwłaszcza w przypadku małych budynków),
  2. zarząd utworzony/powołany przez właścicieli mieszkań,
  3. zarząd przez spółdzielnię mieszkaniową,
  4. zarząd przez wyznaczonego/wybranego administratora.

Wszystkie te formy występują już w praktyce zarządzania zasobami mieszkaniowymi w różnych miastach Polski, przy czym ich efektywność jest bardzo zróżnicowana

[1] Zapart J. Polityka mieszkaniowa w Polsce. Zarys przemian. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław 1999 r. s. 155

[2] Zieliński J. Outsorcing – trafna decyzja, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2001 r.

[3] Wspólnota nr 6/517 z 05.02.2000 r.- Jerzmanowski Z. Przekształcenia w gospodarce mieszkaniowej

[4] Miejsce dla zarządców, Gazeta Prawna Nr 92/03 [dodatek: Nieruchomości] z dnia 13.05.2003

[5] Tamże

[6] Tamże

Gospodarka zasobami mieszkaniowymi – definicje

W niniejszej pracy magisterskiej przedstawiając definicje i pojęcia  związane z dziedziną gospodarki mieszkaniowej pragnę zacząć od najistotniejszej definicji – definicji mieszkania.

Pierwszymi ludzkimi schroniskami były naturalne jaskinie. Chroniły one ludzi przed ujemnymi wpływami klimatu, jednak nie wszędzie występowały i musiano myśleć o sztucznych schronieniach z materiałów, jakie najłatwiej można było wówczas zdobyć – z drzewa i gliny. Budowle te jednak były nietrwałe. Zmusiło to ludzkość do poszukiwania coraz lepszych rozwiązań[1]. Można, więc stwierdzić, że na rozwój mieszkalnictwa wpłynęły warunki klimatyczne – to potrzeba doprowa-dziła do ukształtowania się przez wieki coraz lepiej wyposażonego mieszkania.

Należy też podkreślić, jak ważną rolę odgrywa mieszkanie w życiu człowieka. Mieszkanie w istotny sposób wpływa na kształtowanie się środowiska społecznego, a zwłaszcza podstawowej komórki społecznej – rodziny jest, bowiem nieodzownym warunkiem jej założenia i rozwoju. Mieszkanie dostosowane pod względem wielkości, układu i cech jakościowych do potrzeb powinno stwarzać warunki rozwoju tych elementów, które mają znaczenie integrujące w życiu rodziny, a jednocześnie zapewnić mieszkańcom pewien stopień intymności i możliwości izolacji[2].

Współcześnie mieszkanie definiuje się jako wydzielony trwałymi ścianami, w obrębie budynku, zespół izb lub jedną izbę łącznie z pomieszczeniami pomocniczymi, niezależnie od tego, czy są zamieszkiwane na podstawie jednego lub więcej niż jednego tytułu prawnego. Każde mieszkanie powinno mieć niezależne wejście prowadzące z klatki schodowej, z ogólnego korytarza, wspólnej sieni bądź bezpośrednio z podwórza, ogrodu lub ulicy[3].

W niniejszej pracy w celu przedstawienia problemu będę posługiwać się szeregiem pojęć, które również należy zdefiniować:

Izba – jest to pomieszczenie oddzielone od innych pomieszczeń w mieszkaniu stałymi ścianami, sięgającymi od podłogi do sufitu, z bezpośrednim oświetleniem dziennym o powierzchni nie mniejszej niż 4 m2.

Pomieszczenie pomocnicze – zaliczamy tu przedpokój (sień), hol, łazienkę, ustęp, spiżarnię, werandę, itp.

Kuchnia – jest to izba przeznaczona do przygotowywania posiłków, wyposażona
w piec kuchenny – węglowy, gazowy lub elektryczny.

Powierzchnia użytkowa mieszkania – jest sumą powierzchni wszystkich pokoi, kuchni, przedpokoju (sieni), łazienki, ustępu, spiżarni, komory wiejskiej, obudowanego ganku i werandy i innych pomieszczeń rozmaicie nazywanych znajdujących się w obrębie mieszkania konstrukcyjnego.

Powierzchnia mieszkalna – jest to suma powierzchni użytkowej pokoi.

Zasoby mieszkaniowe określa się jako suma indywidualnych jednostek mieszkaniowych, czyli postać zbiorcza[4].

Mieszkanie wyposażone w wodociąg to takie, w którym znajduje się kran z bieżącą wodą.

Mieszkanie uznaje się za wyposażone w kanalizację, jeżeli w jego obrysie konstrukcyjnym znajduje się instalacja umożliwiająca odprowadzenie nieczystości
i zużytej wody lub tylko zużytej wody do sieci, szamba lub bezpośrednio do cieków wodnych, wód powierzchniowych, pól osadowych.

Ustęp spłukiwany – to urządzenie sanitarne wspomagane bieżącą wodą, a zatem powiązane z instalacją wodociągową. Nie ma tu znaczenia czy WC jest
w oddzielnym pomieszczeniu czy w łazience.

Łazienka – jest to pomieszczenie przeznaczone na wannę lub prysznic, wyposażone w instalację do odprowadzania nieczystości lub tylko zużytej wody.

Ciepła woda bieżąca – może być wytwarzana w mieszkaniu (za pomocą podgrzewaczy elektrycznych i gazowych, bojlerów elektrycznych i kotłowych) lub poza mieszkaniem (elektrociepłowni).

Gaz – mieszkania mogą być wyposażone w instalacje gazownicze z układu sieciowego systemu zaopatrzenia w gaz ziemny lub koksowniczy lub w gaz płynny propan-butan w butlach.

Centralne ogrzewanie – to każda instalacja doprowadzająca ciepło z centralnego źródła jej wytwarzania do pomieszczeń w mieszkaniu. Nośnikiem ciepła może być gorąca woda, para wodna lub powietrze.

Gospodarkę mieszkaniową określa się jako funkcję zarządu, eksploatacji
i technicznego utrzymania zasobów. Do gospodarki mieszkaniowej zalicza się:

  • budownictwo mieszkaniowe,
  • eksploatację i techniczne utrzymanie oraz zarząd istniejącymi zasobami,
  • dyspozycję i najem mieszkań,
  • obrót nieruchomościami mieszkaniowymi.

Gospodarka mieszkaniowa obejmuje, więc całość działalności administracyjnej, gospodarczej i techniczno-gospodarczej mającej na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a przede wszystkim produkcję, eksploatację i rozdział mieszkań[5].

Pojęcie gospodarki mieszkaniowej jest ściśle związane z polityką mieszkaniową. Najogólniej można przyjąć, że polityka mieszkaniowa to dążenie i usiłowanie rozwiązania problemu mieszkaniowego[6].

Andrzej Andrzejewski definiuje politykę mieszkaniową jako „dyscyplinę naukową, która bada stosunki mieszkaniowe i prawidłowości w nich występujące, a następnie na tej podstawie wskazuje cele oraz określa metody działania w zakresie zaspokojenia potrzeb i poprawy warunków mieszkaniowych”[7].

[1] Encyklopedia Powszechna, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 1995 r.

[2] Andrzejewski A. Polityka mieszkaniowa Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987 r. s. 20

[3] Zapart J. Polityka mieszkaniowa w Polsce. Zarys przemian. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław 1999 r. s. 19

[4] Andrzejewski A. Polityka mieszkaniowa, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987 r. s. 28

[5] Andrzejewski  A. Polityka mieszkaniowa, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987 r.

[6] Encyklopedia Powszechna, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 1995 r.

[7] Andrzejewski A. Polityka mieszkaniowa, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987 r.

Biuletyn Informacji Publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej zostało skonkretyzowane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej42. Artykuł 1 punkt 1 podaje: „każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych”. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu (z zastrzeżeniem, iż prawo to podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.). Ustawa nakłada obowiązek publikacji „w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej”43 m.in. na: organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Oznacza to, że zobowiązane do publikowania informacji są również gminy i powiaty.

  • Rodzaje udostępnianych treści i wytyczne projektowe

Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, projektowaniu aktów normatywnych, programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań. Władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne powinny udostępnić informacje na swój temat, w szczególności o: statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów (o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, dotyczy także samorządu terytorialnego), majątku, którym dysponują. Te same podmioty powinny udostępnić informacje o zasadach funkcjonowania: trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybu działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej          i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobu przyjmowania i załatwiania spraw, oraz stanu przyjmowanych [1] [2]

spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania. Obywatel powinien móc zapoznać się z prowadzonymi rejestrami, ewidencjami i archiwami oraz sposobami i zasadami udostępniania danych w nich zawartych.  Udostępnieniu podlega również informacja publiczna o danych

publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Udostępnieniu podlega również informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o: majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego44.

W celu powszechnego udostępniania informacji publicznej tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny – Biuletyn Informacji Publicznej, który jest stroną internetową. Struktura strony głównej Biuletynu, standardy struktury stron podmiotowych a także zakres i tryb przekazywania informacji, oraz standardy zabezpieczania treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 2002 r. w sprawie Biuletynu InformacjiPublicznej45.

 BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ
• Prezydent RP • Obywatel RP i jego rodzina
•  Organy Władzy Ustawodawczej

•  Organy władzy wykonawczej administarcji rządowej

– Jednostki samorządu terytonalnego

•   Cudzoziemcy

•   Niepełnosprawni

•   Emeryci i renciści

■ Młodzież

•  Podmioty reprezentujące

Skarb Państwa

•  Podmioty o dominującym znaczeniu Skarbu Państwa

•   Pomoc społeczna

a Edukacja

•   Praca

• Organy odwoławcze a Zdrowie
* Partie polityczne a Mieszkania i budownictwo
• Związki zawodowe a Kultura i turystyka
• Organy samorządów zawodowych a środowisko
a Bezpieczeństwo

• Podatki

Rysunek 4 – 1 Biuletyn Informacji Publiczne

Biuletyn Informacji Publicznej składa się ze strony głównej, którą zgodnie z ustawą tworzy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz ze stron podmiotowych tworzonych m.in. przez organy władzy publicznej, związki zawodowe, partie polityczne. Z przepisów tych wynika, że strony Biuletynu różnych podmiotów będą tworzone w formie odrębnych serwisów. Jeżeli podmiot zobowiązany do tworzenia BIP ma już własny serwis internetowy, Biuletyn można wydzielić z tego serwisu poprzez umieszczenie na stronie głównej przycisku ekranowego umożliwiającego wejście do BIP. Na stronach BIP umieszcza się odnośniki umożliwiające dostęp do strony głównej Biuletynu oraz do stron innych podmiotów. Rozporządzenie wymaga, by podmioty wyznaczały pracowników odpowiedzialnych za przekazywanie ministrowi informacji niezbędnych do zamieszczenia na stronie głównej, a także za zmianę treści udostępnianych informacji[5]. Okazuje się więc, że obowiązek tworzenia Biuletynu zostaje przeniesiony na podmioty zobowiązane do publikowania informacji. Zawartość głównej strony Biuletynu ogranicza się w praktyce do odnośników do innych stron, przyjmując formę swoistego katalogu (czyli menu podmiotowego, jak podaje rozporządzenie: „wykaz podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych w Biuletynie”). Obok menu podmiotowego, zostało również zdefiniowane menu przedmiotowe, jako „wykaz grup tematycznych, w które są zestawione informacje publiczne udostępniane w Biuletynie, na podstawie ustawy lub ustaw szczególnych”. Nie sprecyzowano jednak, jakie konkretnie mają to być informacje.

Rozporządzenie zawiera również wytyczne, dotyczące pracy projektanta serwisu. Podmiotowa strona Biuletynu zawierać powinna:

  • logo (znak graficzny) Biuletynu
  • imię i nazwisko, adres, numer telefonu, numer faksu i adres e-mail osób redagujących podmiotową stronę Biuletynu
  • instrukcję korzystania z podmiotowej strony Biuletynu,
  • menu przedmiotowe – wykaz grup tematycznych, w które są zestawione informacje publiczne udostępniane w Biuletynie, na podstawie ustawy lub ustaw szczególnych
  • informacj ę o liczbie odwiedzin podmiotowej strony Biuletynu,
  • rejestr zmian treści informacji publicznych zawartych na podmiotowych stronach Biuletynu, ze wskazaniem daty, od której zmiany te obowiązuj ą
  • informację dotyczącą sposobu dostępu do informacji publicznych będących w posiadaniu podmiotu tworzącego podmiotową stronę Biuletynu, a nieudostępnionych w Biuletynie
  • moduł wyszukujący.
• Obowiązujące terminy wdrożenia Biuletynu

Przewidująca powołanie Biuletynu ustawa o dostępie do informacji publicznej obowiązuje od 1 stycznia 2003r, jednak na uruchomienie BIP przewidziała znacznie dłuższy okres. Odbędzie się to w kilku etapach. Pierwszy zakończy się 1 lipca 2003 r. Od tego dnia organa władzy, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące skarb państwa lub z dominującym znaczeniem skarbu państwa, a także partie polityczne, związki zawodowe udostępnią za pośrednictwem BIP przede wszystkim informacje o sobie, tzn. swym statusie i formie prawnej, zadaniach, kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw itp.

Od 1 stycznia 2004 r. pojawią się w nim m.in. informacje o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania. W całości BIP ma zostać uruchomiony 1 stycznia 2005 r., a więc po trzech latach od wejścia ustawy w życie. Znajdą się w nim wówczas m.in. także informacje o maj ątku skarbu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych osób prawnych itp. To czy uda się zachować terminy nie jest przesądzone. Wiele gmin, szczególnie tych małych, jest zdezorientowanych[6]. Jak się okazuje, koszty wdrożenia nie są małe, co dla ubogich samorządów może być sporą przeszkodą. Wynika to głównie z założeń rozporządzenia, które wszystkie prace związane z wdrożeniem Biuletynu pozostawia w gestii odpowiedzialnej za to jednostki. Poza tym, ustawa nie precyzuje sankcji dla podmiotów, które nie przekażą (wdrożą) informacji do Biuletynu.

  • Wady i zalety Biuletynu

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nakłada na podmioty zobowiązane sporo obowiązków, czasami trudnych do spełnienia. Wiele pojęć nie zostało sprecyzowanych, co tak naprawdę ustawodawca ma na myśli.

Na podmiotowej stronie Biuletynu powinna istnieć możliwość prowadzenia dziennika (pojęcie to nie zostało sprecyzowane w żaden sposób, można się domyślać, że chodzi o tzw. logi systemowe serwera na którym znajduje się Biuletyn), w których odnotowują zmiany w treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie oraz próby dokonywania takich zmian przez osoby nieuprawnione. Powinna istnieć możliwość nadania wewnętrznego identyfikatora
oraz wewnętrznego hasła dostępu do modułu administracyjnego dla osoby wyznaczonej. Osoby posiadające uprawnienia administratorów podmiotowych stron Biuletynu dokonują bieżącej, nie rzadziej niż co 24 godziny, kontroli dzienników. Zatem należy przez to rozumieć, iż przeglądają oni codziennie logi systemowe. Ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej należy przekazywać informacje o liczbie odwiedzin podmiotowej strony Biuletynu. Nie zostało jednak sprecyzowane, w jaki sposób ma to być czynione. Z logów systemowych można wyciągnąć tego typu informację, ale wymaga to sporej wiedzy informatycznej i skorzystania z narzędzi analizujących. W tej chwili nie ma jednolitych, międzynarodowych standardów budowania statystyk. Rozporządzenie w żaden sposób nie definiuje, który z istniejących mechanizmów należy wybrać. Jest to jednak warunek niezbędny, aby informacja o liczbie odwiedzaj ących miała jakąkolwiek wartość i umożliwiona była porównywalność z innymi danymi.

Prace administracyjne przy stronach Biuletynu obejmują również tworzenie kopii bezpieczeństwa na odrębnych nośnikach. Rozporządzenie nie wyjaśnia jak długo należy przechowywać kopie bezpieczeństwa. Mówi o kopiowaniu systematycznym, i na odrębne nośniki – zatem prawdopodobnie należy to rozumieć jako zbieranie danych dzień po dniu i przechowywanie bez ograniczenia czasowego. Wiąże się to oczywiście z kosztami dla podmiotów prowadzących podmiotowe strony Biuletynu. Są to koszty nośników (codziennie odrębny nośnik) oraz kosztach związanych z wynagrodzeniem administratora, tudzież szkolenia[7].

Odrębnym kosztem jest serwer (komputer, w którym fizycznie znajduje się treść Biuletynu, połączony i udostępniony w sieci Internet). Rozporządzenie nakłada dodatkowo obowiązek posiadania serwera zastępczego na wszystkie podmioty prowadzące strony Biuletynu. Serwer zastępczy przejmuje funkcje serwera głównego w przypadku awarii serwera strony głównej lub podmiotowej strony Biuletynu. Wymaga to dość skomplikowanych mechanizmów monitorowania pracy serwera, jeśli przejęcie funkcji ma się odbyć automatycznie[8]. Rozporządzenie nie wspomina jednak nic o łączach, przez jakie podłączony jest serwer do sieci Internet. Jakość łączy ma znacznie większą wagę, niż posiadanie serwera zastępczego, bo to one w dużej mierze decydują o nieprzerwanej osiągalności serwisu dla odwiedzających. Na rynku usług internetowych pojawiają się oferty niezależnych firm, które oferuj ą utrzymanie stron internetowych Biuletynu na swoich serwerach. Kierując się wytycznymi rozporządzenia należałoby wybierać tylko tych usługodawców, którzy oferują serwer zastępczy, pomijając kwestie łącza i łączy zastępczych, co z praktycznego punktu widzenia jest niewłaściwe. Bardzo trudne technicznie jest również sprawdzenie automatycznego przejęcia funkcji przez drugi serwer. W przypadku awarii serwera podmiotowej strony Biuletynu, odwiedzający podmiotową stronę Biuletynu ma być informowany o chwilowym zablokowaniu połączeń z tą stroną. Czas ten nie może być dłuższy niż 24 godziny. Rozporządzenie nie precyzuje jednak, jak to ma być zrealizowane. Serwer, który uległ awarii, nie jest w stanie prezentować informacji.

Rozporządzenie przewiduje, że podmiot zobowiązany może nie dysponować swoim własnym serwerem i wtedy może wydzierżawić powierzchnię na serwerze u jakiegoś dostawcy. Nie zostało jednak zaznaczone, czy podmioty mogą wydzierżawić przestrzeń dyskową, czy też całą maszynę (komputer), czy serwer zapasowy również może być wydzierżawiony, czy powinna być to fizyczna maszyna, czy może to być serwer wirtualny. Aby uniknąć ogromnych kosztów, należałoby przyjąć, że dopuszczalna jest dzierżawa miejsca na już istniejącym serwerze.

Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej rozczarowuje swoj ą ubogą formą. Ogranicza się ona do zbioru odnośników do stron przygotowywanych przez podmioty obowiązane. To na tych ostatnich będą ciążyły zasadnicze koszty wprowadzenia w życie idei dostępu obywateli do informacji wynikające z art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Jest to największa wada ustawy. Udostępnienie informacji w Internecie jest bez wątpienia najtańszą formą publikacji. Jednak wprowadzanie dodatkowych obowiązków z tym związanych, często niejasno sprecyzowanych, generuje dodatkowe koszty.

Dostęp do infrastruktury teleinformatycznej w małych ośrodkach jest jeszcze dość ograniczony, co stanowi przeszkodę dla potencjalnych odbiorców treści publikowanych w Biuletynie. Z artykułu 10 ustawy wynika, że na wniosek osoby zainteresowanej udostępniana ma być tylko informacja, która nie została opublikowana w Biuletynie. Przepis ten zdaje się zakładać, że Internet trafił już pod dachy wszystkich polskich domów, co nie jest prawdą i jeszcze długo po 1 lipca 2003 roku nie będzie.

Zaletą ustawy i rozporządzenie jest fakt, że próbuje ona uporządkować i zgromadzić informację publiczną w jednym miejscu. Sukces przedsięwzięcia zależy jednak od zaangażowania setek niezależnych podmiotów. Na pewno skorzystają też firmy oferujące usługi internetowe i projektowania serwisów. Nie można tego jednak uważać za cel ustawy.

Dostępność do informacji w serwisach samorządowych

Informacje zawarte w serwisie internetowym kierowane są do szerokiego grona osób. Można wydzielić kilka segmentów odbiorców, analogicznie do odbiorców szeroko rozumianych akcji promocyjnych regionu czy miasta: mieszkańcy i potencjalnych mieszkańcy, krajowi turyści, zagraniczni turyści, krajowi inwestorzy, inwestorzy z zagranicy[9]. W każdym segmencie, w szczególności w tych które dotyczą osób spoza miejscowości, niebagatelne znaczenie ma dostępność do informacji. Nie oznacza ona bynajmniej samego umieszczenia informacji w serwisie, ale potencjalną możliwość znalezienia i dotarcia do niej.

  • Drogi dotarcia do informacji w Internecie

Większość użytkowników Internetu (85%) używa go do poszukiwania rozwiązań, produktów i ofert[10]. Istnieją trzy drogi dotarcia do konkretnego serwisu internetowego przez użytkownika:

  • bezpośrednia nawigacja (direct navigation) – ktoś zna adres z innych materiałów promocyjnych, ma go w pamięci bądź dodanego do zakładki ulubione w przeglądarce internetowej;
  • odnośniki (web links) – odnośnik do serwisu z innych stron lub katalogów. Można zaliczyć tutaj również płatną reklamę w Internecie, której najpopularniejszym przedstawicielem jest baner reklamowy. W przypadku serwisów samorządowych duże znaczenie będzie miał odnośnik zawarty w Biuletynie Informacji Publicznej;
  • wyszukiwarki internetowe (search engines) – użytkownicy poszukuj ący informacji w Internecie używają narzędzi do przeszukiwania sieci, jakimi są wyszukiwarki (np. onet.pl,www.google.com). Przeszukiwania polegają na wpisywaniu słów lub fraz kluczowych. Jeżeli dla danego słowa serwis internetowy znajduje się wysoko w wynikach wyszukiwania, istnieje spora szansa, że zostanie odwiedzony[11].

Dla bezpośredniej nawigacji największe znaczenie ma domena (adres strony internetowej), pod jaką znajduje się serwis samorządowy oraz to, czy jest on również promowany w tradycyjnych materiałach. Najbardziej intuicyjny adres to: http://www.nazwamiejscowości.pl. Nie zawsze jednak jest on dostępny. Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK), czyli podmiot zarządzający rejestracją domen narodowych w Polsce, starała się prowadzić politykę polegającą na nie sprzedawania adresów kojarzonych z nazwą miejscowości osobom lub firmą prywatnym, stwarzając preferencje dla samorządów. Nie jest to jednak reguła. Inny problem to gminy o takich samych nazwach, najbardziej atrakcyjny adres będzie należał tylko do jednej z nich. Przy wyborze adresu należałoby również wziąć pod uwagę fakt, że nie można w nazwie domeny używać polskich znaków diakrytycznych. Istotnym dla zapamiętania jest również sposób przedstawienia w domenie nazw gmin składających się z dwóch wyrazów, np. gmina Koźmin Wielkopolski. Gdy główny adres domenowy jest już wybrany, dobrym zwyczajem jest, gdy wszystkie adresy poczty elektronicznej umieszczone są właśnie w tej domenie. Porządkuje to strukturę adresów osób pracujących w urzędzie i jednoznacznie identyfikuje je.

Dla serwisów samorządowych największe znaczenie ma odnośnik zawarty w Biuletynie Informacji Publicznej. Jeżeli informacja o stronie głównej Biuletynu będzie wystarczająco rozpowszechniona, może stać się on stroną startową dla poszukujących informacji o regionie. Jednak jest już mniej prawdopodobne, aby osoby szukające informacji o możliwościach wypoczynku w danej gminie używały Biuletynu, który w założeniach nie zawiera tego typu danych. Tym bardziej dotyczy to osób poszukujących informacji w innym języku niż polski. Tutaj pojawia się trzecia droga dotarcia – wyszukiwarki internetowe.

  • Rola wyszukiwarek internetowych i pułapki z nimi związane

Rola narzędzi przeszukujących Internet rośnie z roku na rok. Coraz więcej osób zaczyna codzienne korzystanie z Internetu od wejścia na jeden z popularnych serwisów z wyszukiwaniem. Co jednak ciekawe, ponad połowa (56,6%) użytkowników Internetu rezygnuje z poszukiwań dla danego słowa lub frazy po zapoznaniu się z pierwszymi dwiema planszami wyników[12]. Obrazuje to, jak duże znaczenie ma optymalizacja istniejącego serwisu po kątem wyszukiwarek internetowych[13]. Aby proces optymalizacji zakończył się sukcesem, nie można koncentrować się tylko na uzyskanych pozycjach. Podstawowa kwestia to dla jakich słów uzyskaliśmy tę pozycję. Pojawia się więc problem zbadania logiki przeszukiwania Internetu przez użytkowników. Jakie kombinacje słów kluczowych są używane dla poszukiwania informacji o: możliwości wypoczynku w regionie, atrakcjach turystycznych, ofertach inwestycyjnych, przetargach etc.? Niestety, dla języka polskiego nie ma dostępnych narzędzi służących do przeprowadzenia takowych badań. Należy więc kierować się intuicją lub skorzystać z rozwiązań międzynarodowych. Narzędzia międzynarodowe nie posiadają wystarczająco bogatej bazy w języku polskim, aby w pełni zawierzyć rezultatom badań. Pozostaje więc intuicja. Autor niniejszej pracy proponuje następujące słowa kluczowe, pod którymi potencjalnie użytkownicy Internetu będą szukać informacji o gminie:

  • pojedyncze słowa: nazwa gminy, nazwa powiatu, nazwa województwa np.: Koźmin, Wielkopolska;
  • frazy z nazwą gminy: ‘nazwa gminy + turystyka’, ‘nazwa gminy + oferty inwestycyjne’, ‘nazwa gminy + przetargi’ np.: ‘Koźmin przetargi’, ‘Koźmin oferty inwestycyjne’;
  • frazy z nazwą województwa: ‘nazwa województwa + turystyka’, ‘nazwa województwa + oferty inwestycyjne’ np.: ‘Wielkopolska + turystyka’, ‘Wielkopolska + oferty inwestycyjne’;

Wartość pozycji w wynikach wyszukiwania dla poszczególnych fraz jest różna. W przypadku podjęcia próby oceny dostępności informacji, należałoby wprowadzić wagi dla poszczególnych fraz. Większą wagę na pewno będzie miała fraza z nazwą województwa niż sama nazwa gminy (znacznie większa ilość potencjalnych przeszukiwań i większa konkurencja w wynikach prezentowanych przez wyszukiwarki).

Kolejny krok, to zbudowanie serwisu obcojęzycznego i optymalizacja strony pod kątem słów w obcym języku, np. angielskim. Dla wszystkich gmin posiadających w nazwie znaki diakrytyczne, pojawia się konieczność przygotowania optymalizacji z nawą gminy bez tych znaków. Użytkownik nie znający języka polskiego, który szuka w Internecie informacji o np. mieście Łodzi, nawet jeżeli zna poprawną nazwę miasta, to i tak nie jest w stanie wpisać ze swojego komputera słowa kluczowego Łódź, a jedynie Lodz.

Kluczowe znaczenie ma dobór fraz, pod jakimi zagraniczni turyści lub inwestorzy szukają potrzebnych im informacji. Zadanie jest tu o tyle ułatwione, że można skorzystać z narzędzi do sprawdzania popularności słów kluczowych[14]. Należy wystrzegać się pułapki polegającej na przetłumaczenia fraz polskich na język angielski na ‘zasadzie kalki’. Autor niniejszej pracy zauważył taki błąd w kilku serwisach wojewódzkich miast w Polsce, gdzie np. fraza ‘oferty inwestycyjne’ została przetłumaczona na ‘investments offers’ i konsekwentnie takie tłumaczenie jest używane w wersji angielskojęzycznej serwisu. Dla takiej frazy serwis również jest promowany w wyszukiwarkach międzynarodowych. Został więc popełniony typowy błąd, już na wstępnym etapie pracy, czyli doborze słów kluczowych, przekreślający celowość promocji w wyszukiwarkach. Korzystając z narzędzi typu Wordtracker można ustalić, że powinna być użyta fraza ‘investments opportunities’, zamiast niepoprawnej ‘investments offers’.

Ważne jest również określenie, jakie systemy wyszukiwawcze są najpopularniejsze i jakimi warto się interesować, a jakie można pominąć. Promując serwis tylko polskojęzyczny mogłoby się wydawać, że wystarczy ograniczyć się do polskich portali internetowych. Statystyki pokazują jednak, że dla wyszukiwań w języku polskim ponad 35% zapytań realizowanych jest przez międzynarodowe wyszukiwarki, co obrazuje Tabela 4-1 (wyszukiwarka Google i MSN Search).

Tabela 4-1. Udział wyszukiwarek w zapytaniach w języku polskim
Google 34.0%
Onet 31.2%
Wirtualna Polska 25.6%
Szukacz.pl 2.3%
MSN Search 2.1%
Interia 2.0%
Źródło: Gemius StatCentral, Kwiecień 2003

Wszystko to pokazuje, że proces udostępnienia informacji ma znacznie szerszy wymiar niż tylko samo umieszczenie informacji w serwisie internetowym. Dobre pozycje w wyszukiwarkach dla wybranych słów kluczowych mogą okazać się szansą dla przyciągnięcia inwestorów lub turystów, do których bardzo trudno byłoby dotrzeć tradycyjnymi metodami promocji. Nie zadbanie o dostępność informacji w Internecie stawia pod znakiem zapytania sens udostępnienia informacji w ogóle.

[1]   Dz. U. Nr 112 z 8 października 2001 r., poz. 1198 oraz Dz. U. Nr 153 z 20 września 2002 r., poz. 1271

[2]   Ibidem, art. 8.1.

[3]   Waglowski P., Biuletyn Informacji Publicznej. Wymagania w stosunku do instytucji korzystających ze środków publicznych, Warszawa 2003

[4]   Dz. U. Nr 67 z 5 czerwca 2002 r., poz. 619

[5]   Semprich Ż, Wystarczy kliknąć, „Rzeczpospolita” Nr 139 17.06.02

[6] Wkrótce wszystko o gminach w Internecie, 07-04-2003

[7]   Waglowski P., Biuletyn Informacji Publicznej… op.cit.

[8]   Ibidem

[9]   Odorowicz A., Promocja regionu na przykładzie Małopolski

[10] CyberAtlas staff, Companies Lack Sound Search Engine Strategies

[11] opracowanie własne na podstawie: Morrissey B., Search Guiding More Web Activity

[12] Greenspan R., Search Engine Usage Ranks High

[13] proces ten nazywany jest w języku polskim pozycjonowaniem lub optymalizacją. W opracowaniach w języku angielskim używa się sformułowania web positioning lub search engine optimization.

[14] Omówienie zasad działania wykracza poza ramy niniejszej pracy.

Analiza sytuacji i projekt działań promocyjnych gminy

ciąg dalszy pracy magisterskiej z poprzedniego miesiąca

Po przeprowadzeniu Analizy SWOT dla miasta nasuwają się następujące wnioski:

W Sopocie szanse przeważają nad zagrożeniami

Miasto posiada wiele mocnych stron i powinno je jak najlepiej wykorzystywać (także w procesie promowania miasta)

Najważniejsze słabe strony miasta, to brak współpracy miedzy poszczególnymi placów­kami sanatoryjnymi oraz strona internetowa, która raczej nie spełnia oczekiwań Internau­tów — turystów

Kuracjusze są zadowoleni z usług świadczonych w mieście, należy to bardziej uwypuklić, ponieważ mamy tu do czynienia z turystyka. W tym wypadku świadectwa innych osób są często „piórkiem”, które przechyla szalę na stronę Sopotu, jako miejsca, gdzie można spędzić urlop, leczyć się.

Skoro z obserwacji i badań wynika, że najwięcej osób dowiaduje się o sopockiej ofercie uzdrowiskowej z Internetu, trzeba zadbać o to medium.

Sopot kojarzy się głównie z Molo i ulicą Monte Casino. Następnie z Festiwalem Piosenki i Wyścigami Konnymi. Taką kolejność podają też respondenci w badaniu przeprowadzo­nym na potrzeby władz miasta. Z tych obiektów są też najbardziej dumni i chętnie poka­zali by je przyjezdnym.

Sopot jako uzdrowisko jest jeszcze tematem dość nowym, lecz według mieszkańców mia­sta tworzy pewne szanse na rozwój miasta.

Pomimo słabych stron i zagrożeń, z jakimi spotyka się miasto, Sopot posiada bardzo du­żo możliwości, aby efektywnie wypromować swoje walory przyrodnicze, turystyczne, kultu­ralne a przede wszystkim uzdrowiskowe.

Poniżej podany zostały proponowane działania, które będą miały na celu wypromowanie Sopotu jako uzdrowiska, czyli miejsca o zdrowym czystym klimacie. Sopotu, który nie koniecznie jest miejscem, gdzie można się leczyć, ale miastem w którym można wypoczywać, ponieważ ze względu na to, iż jest ono uzdrowiskiem zachowane tu są pewne standardy doty­czące czystości powietrza, gleby, wody itp. Poza tym Sopot jest miastem, gdzie w pełni moż­na oddać się życiu kulturalnemu, rozrywkowemu. Jest miejscem, gdzie można żyć, pracować, wypoczywać.

Należy pamiętać, że będzie to proces długotrwały, ponieważ zmiana lub weryfikacja wize­runku wymaga wielu zabiegów i zaangażowania wielu ludzi.

W przypadku niniejszej pracy przyjęto, że głównym inicjatorem tych działań będzie Sa­morząd Gminy.

W zależności od grupy docelowej, cele będą nieznacznie się różnić. Główny cel (tzw. mi­sja promocji) pozostanie zawsze taki sam.

Główny cel działań promocyjnych w Sopocie to:

Poinformowanie społeczeństwa o uzdrowiskowym, kulturalnym i rozrywkowym charakterze Sopotu

lub

Uaktualnienie obecnego wizerunku miasta o aspekt uzdrowiskowy.

Cele szczegółowe działań promocyjnych będą dotyczyć poszczególnych odbiorców tych działań. Wyglądają one następująco:

Miasto powinno być postrzegane przez otoczenie w następujący sposób:

Sopot ze względu na swój uzdrowiskowy charakter jest miastem czystym, zdrowym. Mia­stem w którym chce się mieszkać, pracować, bawić.

Sopot jest miastem przyjaznym dla inwestorów

Sopot jest miastem chętnie polecanym przez lekarzy, rehabilitantów, biura podróży swo­im klientom

Sopot to miasto, do którego kuracjusze i turyści chętnie wracają, a także miasto które po­lecają swoim znajomym.

Analiza sytuacji i projekt działań promocyjnych gminy Sopot

wstęp pracy magisterskiej

Gminy (w tym także miasta) ze względu na zaistniałą sytuację zmuszone zostały do weryfikacji swoich celów i sposobów ich realizacji. Dotyczy to zarówno produktu przez nie oferowanego jak sposobu informowania społeczeństwa o jego istnieniu.

Ustawa o samorządzie terytorialnym wyposażyła gminy w wiele instrumentów ekonomiczno-rynkowych, którymi gmina może oddziaływać na podmioty otoczenia. W ten sposób uzyskały one bardzo dużą samodzielność w podejmowaniu decyzji, ale także, co za tym idzie — odpowiedzialność. Odpowiedzialność za poziom życia w gminie, za dostęp do edukacji i jej jakość. Odpowiedzialność za rozwój inwestycji na terenie gminy, za poziom bezrobocia, itp.

Wiele z wyżej wymienionych czynników często zależy od zasobów jakimi dysponuje gmina. Jak się jednak coraz częściej okazuje, w obecnej sytuacji nie wystarczy już mieć jakiś „towar”. Należy jeszcze wiedzieć jak go sprzedać, jak poinformować potencjalnego klienta o jego istnieniu, jak wzbudzić w nim potrzebę, którą możemy zaspokoić. Ponadto, co zrobić, aby klient nie zaspokoił swojej potrzeby (np. skorzystania z usługi turystycznej) u konkurenta?

W roku 1999, gdy Sopot uzyskał statut uzdrowiska, pojawiły się nowe możliwości, nowe wyzwania, nowy (z prawnego punktu widzenia) produkt.

Powstaje więc pytanie, jak powiadomić społeczeństwo o tym fakcie? Jak sprawić, że ludzie zechcą przyjeżdżać, wypoczywać właśnie tu, a nie do jednego z innych nadmorskich kurortów? Jak sprawić, aby mieszkańcy byli dumni, że mieszkają właśnie w tym miejscu? Na te pytania próbuje odpowiedzieć niniejsza praca.

Celem tej pracy jest więc identyfikacja i analiza mocnych i słabych stron miasta, a następnie dobór najbardziej optymalnego dla niego planu działań promocyjnych.

Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiono problem marketingu terytorialnego, a w szczególności promocji na tak nietypowym rynku, jakim jest miasto.

Rozdział drugi, to próba identyfikacji miasta. Przedstawiono tu m.in. historię miasta, walory geograficzne, przyrodnicze i kulturowe. Rozdział ten pozwala bliżej poznać Sopot.

W rozdziale trzecim znajduje się m.in. analiza SWOT dla Sopotu, która jest punktem wyjścia do zaprojektowania dla niego planu działań promocyjnych.

Rozdział czwarty, to swego rodzaju projekt działań promocyjnych, które mają na celu zmianę, bądź uzupełnienie (o aspekt uzdrowiskowy) obecnego wizerunku miasta.

Pracę zakończono wnioskami.